01 / DỰ ÁN
Cá tra Việt Nam vào tầm ngắm nghiên cứu quốc tế
Đại học Stirling (Scotland, Vương quốc Anh) vừa nhận 2,4 triệu bảng Anh (khoảng 3,2 triệu USD) cho một dự án quốc tế về kháng kháng sinh trong ngành cá tra Việt Nam. Dự án do GS. Margaret Crumlish, Viện Nuôi trồng Thủy sản của trường, đứng đầu.
Trong bốn năm, nhóm nghiên cứu đa ngành sẽ tìm hiểu kháng kháng sinh hình thành thế nào trong môi trường nước ngọt và ảnh hưởng ra sao tới sản xuất; đồng thời xem rào cản nào khiến người nuôi chưa dùng các giải pháp thay thế kháng sinh. Nhóm sẽ cùng người nuôi xây dựng lộ trình nghiên cứu, hướng tới những cách làm thực tế để hạn chế kháng kháng sinh trong nuôi nước ngọt.
Đối tác gồm Đại học Glasgow, Đại học Sydney (Úc), Đại học Cần Thơ và Đại học Quốc gia Việt Nam. Khoản tài trợ thuộc gói hơn 54 triệu bảng Anh cho 18 dự án do UKRI — Cơ quan Nghiên cứu và Đổi mới Vương quốc Anh — điều phối, nhằm chuẩn bị cho dịch bệnh tương lai, chống kháng kháng sinh và phát triển vắc-xin thế hệ mới cho vật nuôi, với đồng tài trợ của các bộ ngành Anh phụ trách môi trường – nông nghiệp, ngoại giao – phát triển và y tế.
02 / VÌ SAO
Khi kháng sinh không còn tác dụng
“Môi trường nước đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và lây lan kháng kháng sinh, và nuôi trồng thủy sản vừa phụ thuộc, vừa tác động qua lại với các hệ sinh thái này.”
GS. Margaret Crumlish, Đại học Stirling · Bản dịch
Theo bà Crumlish, cá tra Việt Nam — một trong những ngành nuôi nước ngọt quan trọng nhất thế giới — là nơi lý tưởng để hiểu kháng kháng sinh hình thành thế nào, ảnh hưởng tới sản xuất ra sao, và làm sao quản lý dịch bệnh bền vững hơn.
“Khi kháng sinh không còn hiệu quả trong nuôi trồng thủy sản, nhất là ở hệ thống nước ngọt Đông Nam Á, người nuôi thường có ít lựa chọn thay thế, nhưng họ vẫn tin vào sản phẩm kháng sinh, kể cả khi chúng không hiệu quả.”
GS. Margaret Crumlish · Bản dịch
Dự án kế thừa các nghiên cứu vắc-xin cho cá trước đó của Stirling, gồm một thử nghiệm gần đây tại Trung tâm Công nghệ và Đổi mới Nuôi trồng Thủy sản Quốc gia của trường. Dữ liệu từ các nghiên cứu này sẽ được dùng để cùng các bên tìm giải pháp khả thi và cải thiện việc dùng kháng sinh có trách nhiệm trong nuôi nước ngọt.
03 / GÓC NHÌN THẦN VƯƠNG
Áp dụng cho ao cá tra
Dự án mới bắt đầu, kết quả còn vài năm nữa. Nhưng thông điệp đã rõ: giữ cho cá ít bệnh là cách bền vững nhất để bớt dùng kháng sinh. Với ao cá tra, bà con có thể làm ngay:
- Giống và mật độ: chọn cá giống sạch bệnh, rõ nguồn gốc; thả mật độ vừa sức ao và hệ thống quạt, sục khí.
- Ao và nước: cải tạo ao, xử lý nước kỹ trước khi thả; theo dõi nước mỗi ngày, nhất là lúc giao mùa và khi mưa, nắng thất thường.
- Sức khỏe đàn cá: thức ăn tốt, cho ăn đúng lượng; bổ sung men vi sinh đường ruột và giảm stress khi sang ao, thay nước, trời trở. Xem các sản phẩm cho cá.
- Chẩn đoán trước khi dùng thuốc: cá có dấu hiệu lạ, gọi kỹ thuật viên lấy mẫu kiểm tra. Khi phải dùng thuốc thú y, theo hướng dẫn của cán bộ thú y — đúng chỉ định, đúng liều, đủ thời gian ngưng thuốc trước thu hoạch — để hạn chế kháng thuốc và tồn dư.
