TÁC DỤNG CỦA 3 NGUỒN PROTEIN THỰC VẬT THAY THẾ BỘT CÁ TRONG NUÔI TÔM THẺ CHÂN TRẮNG

  • , 06/06/2020, 16:22 GMT+7
  • Views: 335

Đặt vấn đề

Tôm thẻ chân trắng là một loài quan trọng trong nuôi trồng thủy sản và là loài được nuôi nhiều nhất trên thế giới. Điều này phần lớn là do sự tăng trưởng nhanh chóng, khả năng chịu bệnh, khả năng chịu mật độ thả cao và nhu cầu protein trong chế độ ăn tương đối thấp (30%). Tuy nhiên, khi chi phí bột cá ngày càng tăng, để đáp ứng nhu cầu protein sẽ cần phải tối ưu hóa chế độ ăn bằng cách giảm thiểu chế độ ăn bột cá (FM).

Trong 10 năm qua, sản xuất FM đã giảm. Trên thực tế, từ năm 2000 đến 2018, sản lượng bột cá đã giảm và giá ngày càng tăng. Điều này đã khiến ngành công nghiệp thức ăn khám phá các lựa chọn thay thế ít tốn kém hơn cho FM. Tuy nhiên, khi thay thế FM bằng nguồn protein kinh tế hơn, điều quan trọng là không chỉ xem xét về giá, mà còn xem xét các khía cạnh khác như giá trị dinh dưỡng, khả năng tiêu hóa, độ ngon miệng và sự hiện diện của các yếu tố kháng dinh dưỡng.

Một trong những cây trồng protein dựa trên thực vật thành công nhất trong thức ăn chăn nuôi là bột đậu nành. Điều này là do hàm lượng protein cao (47%) và lipid (2,2%) cùng với giá thấp so với FM. Tương tự như vậy, bột hạt vừng cũng mang lại nhiều lợi ích tương tự so với bột đậu nành nhưng hàm lượng lipid cao hơn nhiều. Bột hạt mè thường chứa khoảng 42% protein làm cho nó tương đương với bột đậu nành; tuy nhiên, nó chứa khoảng năm lần hàm lượng lipid ở mức 11,2%. Trong những năm gần đây, đã có sự quan tâm trong việc sử dụng quá trình lên men để tăng khả năng tiêu hóa protein từ thực vật ở nhiều loài thủy sản quan trọng. Quá trình lên men giúp phá vỡ các chất protein phức tạp hơn trong thực vật để làm cho nó dễ dàng tiêu hóa hơn. Một lợi ích quan trọng khác trong các sản phẩm lên men là sự làm giàu của vi khuẩn. Một thử nghiệm của Hamidoghli et al. (2019) đã chỉ ra rằng từ 10 - 20% FM có thể được thay thế bằng protein đơn bào thu được từ Corynebacterium ammoniagenes trong chế độ ăn của tôm thẻ chân trắng. Nhiều công ty đã tập trung vào sản xuất các sản phẩm protein thực vật lên men bằng nhiều loại vi khuẩn và quy trình. Do đó, điều quan trọng là phải chứng minh các tác động của các nguồn protein dựa trên thực vật lên men như là chất thay thế FM có thể trong chế độ ăn của tôm thẻ chân trắng.

Thiết kế thí nghiệm

Chế độ ăn bột cá 30% được coi là đối chứng (CON), 6 chế độ ăn khác đã được chuẩn bị bằng cách thay thế 20% hoặc 40% bột cá bằng bột đậu nành (SB20 và SB40), bột đậu nành lên men (ST20 và ST40), hoặc bột mè (SM20 và SM40). 20 con tôm có trọng lượng ban đầu trung bình 0,65 ± 0,05 g được bố trí ngẫu nhiên vào 21 bể (45 L) và cho ăn 4 lần/ngày. Nhiệt độ nước được kiểm soát ở 28 ± 1°C.

Bảng 1. Thành phần của 7 chế độ ăn

Thành phần (%)

Chế độ ăn

CON

SB20

SB40

ST20

ST40

SM20

SM40

Bột cá

30

24

18

24

18

24

18

Bột đậu nành

15

23.8

32.5

15

15

15

15

Bột đậu nành lên men

0

0

0

7.2

14.5

0

0

Bột mè

0

0

0

0

0

0

9.7

Phụ gia gia cầm

3

3

3

3

3

3

3

Bột huyết

2

2

2

2

2

2

2

Bột thịt và xương

5

5

5

5

5

5

5

Bột gan mực

3.3

3.3

3.3

3.3

3.3

3.3

3.3

Bột Gluten lúa mì

5

5

5

5

5

5

5

Bột mì

15

15

15

15

15

15

15

Bột ngô

11

11

11

11

11

11

11

Dầu cá

3.6

3.9

4.2

4

4.4

3

2.4

Khác

7

7

7

7

7

7

7

Tổng

100

100

100

100

100

100

100

Phân tích

Độ ẩm

9.1

9.1

8.8

8.1

8.8

9.3

8.5

Protein

41.8

42

41.9

41.8

41.9

41

41.9

Lipid

9.8

9.8

9.8

9.7

9.9

9.7

9.9

Tro

10.4

9.7

9.7

9.1

9.5

9.8

9.6

 

Kết quả

Tăng trọng, tốc độ tăng trưởng cụ thể, hiệu quả sử dụng thức ăn và hiệu suất sử dụng protein của tôm ăn CON cho thấy không có sự khác biệt đáng kể so với tôm được cho ăn tất cả các chế độ ăn khác. Tuy nhiên, hiệu suất tăng trưởng của tôm được cho ăn theo chế độ ST20 cao hơn đáng kể so với tôm được cho ăn theo chế độ SM20 và SM40 (p < 0,05). Hoạt tính Superoxide disutase (SOD) của tôm được cho ăn khẩu phần CON, ST20 và ST40 cao hơn đáng kể so với tôm được cho chế độ ăn SB40 và SM40. Nhưng không có sự khác biệt đáng kể giữa những con tôm được cho ăn chế độ ăn CON, SB20, ST20, ST40 và SM20. Ngoài ra, hoạt động Lysozyme của tôm được cho ăn chế độ ST20 cao hơn đáng kể so với tôm được cho ăn chế độ SB40 và SM40. Mặc dù, hoạt động Lysozyme của tôm được cho ăn chế độ ăn CON không khác biệt đáng kể so với tôm được cho ăn tất cả các chế độ ăn thử nghiệm khác.

Thu thập và phân tích mẫu

Sau 7 tuần thử nghiệm cho ăn, mỗi con tôm được cân và đo để tính hiệu suất tăng trưởng bao gồm tăng trọng, tốc độ tăng trưởng cụ thể, hiệu quả sử dụng thức ăn, hiệu suất sử dụng protein và tỷ lệ sống.

Kết quả

HIỆU SUẤT TĂNG TRƯỞNG

Bảng 2. Hiệu suất tăng trưởng của tôm thẻ chân trắng được nuôi với 7 chế độ ăn thử nghiệm trong 7 tuần

bang_2

WG: Tăng trọng

SGR: Tốc độ tăng trưởng cụ thể (%/ngày)

FE: Hiệu quả sử dụng thức ăn

PER: Hiệu suất sử dụng protein

SR: Tỷ lệ sống

Pooled SEM: Trung bình sai số chuẩn

Vào cuối thử nghiệm cho ăn, kết quả của hiệu suất tăng trưởng được thể hiện trong Bảng 2. Tăng trọng (WG) và tốc độ tăng trưởng cụ thể (SGR) của tôm ăn CON cho thấy không có sự khác biệt đáng kể giữa tôm được cho ăn chế độ ăn thử nghiệm khác (p > 0,05). Tuy nhiên, WG và SGR của tôm được cho ăn chế độ ST20 cao hơn đáng kể so với tôm được cho ăn chế độ ăn SM20 và SM40 (p < 0,05). Hiệu quả sử dụng thức ăn (FE) và hiệu suất sử dụng protein (PER) của tôm được cho ăn chế độ ăn CON cho thấy không có sự khác biệt đáng kể với chế độ ăn thử nghiệm khác (p > 0,05). Tuy nhiên, FE và PER của tôm được cho ăn chế độ ST20 cao hơn đáng kể so với tôm được cho ăn chế độ SM20 và SM40 (p < 0,05).

PHẢN ỨNG MIỄN DỊCH KHÔNG ĐẶC HIỆU

Bảng 3. Phản ứng miễn dịch không đặc hiệu của tôm thẻ chân trắng được nuôi với 7 chế độ ăn thử nghiệm trong 7 tuần

bang_3

Kết quả của các phản ứng miễn dịch không đặc hiệu được cho ăn 7 chế độ ăn thử nghiệm được trình bày trong Bảng 3. Hoạt động SOD của tôm được cho ăn CON, ST20 và ST40 cao hơn đáng kể so với tôm được cho ăn khẩu phần SB40 và SM40 (p < 0,05). Tuy nhiên, không có sự khác biệt đáng kể giữa những con tôm được cho ăn CON, SB20, ST20, ST40 và SM20 (p > 0,05). Hoạt động Lysozyme của tôm được cho ăn chế độ ăn CON cho thấy không có sự khác biệt đáng kể so với các chế độ ăn khác (p > 0,05). Mặc dù, chế độ ăn ST20 cao hơn đáng kể so với tôm được cho chế độ ăn SB40 và SM40 (p < 0,05).

PHÂN TÍCH THÀNH PHẦN CƠ THỂ

Bảng 4. Phân tích thành phần cơ thể của tôm thẻ chân trắng được nuôi với 7 chế độ ăn thử nghiệm trong 7 tuần (% chất khô)

bang_4

Mo: Độ ẩm

CP: Protein thô

CL: Lipid thô

As: Tro

Kết quả cho thấy không có sự khác biệt đáng kể về protein thô, lipid, tro và độ ẩm của tôm được cho ăn trong các chế độ ăn thử nghiệm (p > 0,05).

THÔNG SỐ HUYẾT HỌC

Bảng 5. Các thông số huyết học của tôm thẻ chân trắng được nuôi với 7 chế độ ăn thử nghiệm trong 7 tuần

bang_5

GL: Glucose (mg/dl)

TP: Protein tổng (g/dl)

GOT: Glutamic Oxaloacetic Transaminase

GPT: Glutamic Pyruvic Transaminase

Kết quả cho thấy không có sự khác biệt đáng kể về các thông số huyết học đối với các chế độ ăn khác nhau.

Kết luận

Kết quả của nghiên cứu hiện tại chứng minh rằng bột đậu nành, bột đậu nành lên men và bột mè có thể thay thế 40% bột cá dựa trên hiệu suất tăng trưởng và hoạt động Lysozyme. Nhưng dựa trên hoạt động Superoxide Disutase, bột đậu nành và bột mè có thể thay thế tới 20% bột cá bột và bột đậu nành lên men có thể thay thế tới 40% bột cá trong nuôi tôm thẻ chân trắng Litopenaeus vannamei.

Nguồn: https://link.springer.com/article/10.1186/s41240-020-0148-x

Lược dịch: Trần Thị Thúy Quyên

Reviews